De geschiedenis van Brussel in 15 musea

Wat rond 580 een vesting op een eilandje van de Zenne was, is nu de aimabele en soms surrealistische smeltkroes van culturen waar iedere Belg best trots op is. Wat buiten kijf staat, is dat Brussel blijft verrassen, hieronder zijn er al 15 redenen waarom.

Groot Koninklijk Serment en van Sint-Joris der Kruisboogschutters 

In tegenstelling tot 1381 zal je geen kruisboogschutter die onze stad met lijf, leden en pijlen verdedigt tegen het lijf lopen, tenzij dan tijdens de historische Ommegang van Brussel. De fascinerende traditie van de iconische gilde van – mondvol – het Groot Koninklijk Serment en van Sint-Joris der Kruisboogschutters van Brussel wordt echter wel nog in leven gehouden in hun gildehuis, een levend museum dat voor velen verborgen blijft achter het Koningsplein in de Borgendaalgang. Tijdens een bezoek aan het museum, wat op aanvraag of tijdens de nocturnes op donderdagavond mogelijk is, demonstreren de gezellen hoe goed ze nog steeds overweg kunnen met de kruisboog en mag je ook zelf het vizier op scherp stellen.  

Bruxella 1238

Wie Brussel bezoekt, botst bijna onvermijdelijk op de archeologische site van Bruxella 1238, naast het Beursgebouw. De site, waar zich ooit een Franciscanenorde nestelde, laat haar licht schijnen over Brussel door de eeuwen heen, waarbij alle hoogtes en laagtes aan bod komen.

Coudenbergpaleis 

Lang lang geleden bevond er zich in Brussel een paleis dat benijd werd door vele Europese hoven. De eerste stenen van het kasteel op de Coudenberg werden gelegd in de 12de eeuw, op bevel van de hertogen van Brabant, en beleefde haar meest roemruchte periode tijdens de regering van Keizer Karel. In 1731 werd het door een brand grotendeels vernield en werd het Koningsplein erover geplaveid. Dankzij het intact blijven van belangrijke restanten van het paleis, zoals de Aula Magna, en de aangrenzende straten, levert de archeologische site van de Coudenberg gelukkig nog steeds een onvergetelijke ondergrondse ervaring op.

Riolenmuseum

Vermanend vingertje: wie denkt dat een museum gewijd aan riolen maar weinig nut heeft, beeldt zich best even in hoe onze stad eruit zou zien zonder het netwerk van zuiveringsinstallaties. Het riolenmuseum brengt een heel ander soort ondergrondse ervaring dan de Coudenberg aan de man, maar de verborgen kantjes van een riolennetwerk dat meer dan 350 km tunnels met elkaar onder de grond verbindt maken dit evenzeer interessant.

Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel 

Wat is er Vlaams aan Brussel? Het Archief en Museum van het Vlaams Leven te Brussel heeft het allemaal verzameld: posters, brieven, boeken, brochures, foto’s, vlaggen. Wat is er niet Vlaams aan Brussel?

Sint-Gorikshallen

De Sint-Gorikshallen zijn een iconische agora in het hart van Brussel, zowel door de ligging, de voormalige functie als openbare markt en als getuigenis van Vlaamse neorenaissance. Vandaag houden de hallen als informatie- en cultuurcentrum de herinnering aan het Brussels patrimonium en de levensstijl van haar inwoners in leven.

Hallepoort 

Wat veel wegheeft van een sprookjestoren is in feite een van de enige restanten van de tweede middeleeuwse stadsomwalling rond Brussel. Voor het bezoek, koninklijk of niet, dat zich door de 14de-eeuwse stadspoort waagt, ontvouwt zich een interactieve rondleiding die verklapt hoe Brussel destijds met ongewenst bezoek afrekende. En garde!

Archief van de Stad Brussel

Met het geklasseerde gebouw dat ooit het hoofdkwartier van de voormalige textielhandel Jules Waucquez & Co wordt de uitgebreide collectie van het Archief van de Stad Brussel alle recht aangedaan. In een prachtig interieur onthullen de oude documenten, kranten, tekeningen, gravures, foto’s, posters en advertenties de rijke geschiedenis van Brussel sinds de middeleeuwen. 

Museum van de Stad Brussel 

In het Broodhuis wordt de originele Manneken Pis bewaard, wat op zich al genoeg reden is voor een bezoekje. Voeg daaraan toe: een fikse hoeveelheid monumentale neogotiek met uitzicht over de Brusselse Grote Markt, een riante portie Brusselse kunst van wandtapijten tot altaarstukken die de periode van de 13de tot de 19de eeuw overbrugt, een flinke scheut landschappen en reliëfs die de regio in kaart brengen en om af te kruiden: regelmatig een tijdelijke tentoonstelling. Honger gestild?

Museum voor het Kostuum en de Kant 

Modekenners keuren het Museum voor het Kostuum en de Kant unaniem goed: ondanks het 40-jarig bestaan, wordt er nauw op toegekeken dat het museum nimmer uit de mode geraakt dankzij een gevarieerde collectie en dito tentoonstellingen van kerkelijke gewaden tot extravagant gestoffeerde bruidsjurken. De collectie is zelfs zo breed dat ze volgens een rotatiesysteem aan het publiek wordt getoond en daarenboven nog eens wordt afgewisseld met de betere hedendaagse creaties van zowel modestudenten als gevestigde ontwerpers.

GardeRobe MannekenPis

Als een exhibitionistisch liefdeskind tussen Brussel en haar inwoners met heroïsche allures blijft Manneken Pis voor sommigen een onbegrijpelijk absurd mysterie. De guitige hartendief heeft daarentegen een onberispelijk stijlgevoel. Vandaag de dag wisselt de modebewuste bengel zo’n 130 keer per jaar van outfit. Intussen heeft hij al de keuze uit meer dan 960 kostuums en die werden handig bij elkaar gebracht in een dressing waar menig modemaniak klamme handjes van krijgt. De GardeRobe MannekenPis is volledig gewijd aan ’s mans modegrillen.

Brussels Museum van de Geuze

Voor bierliefhebbers en alle anderen. De brouwerij Cantilllon verhaalt over een bier dat even gretig door de stad vloeit als de Zenne zelf. Bovendien is de geuze wereldwijd bekender en smakelijker dan de stadsrivier. De familie die het Geuzemuseum uitbaat, zweert dan ook nog eens het unieke bier en haar brouwproces te bewaren, beschermen en promoten als een vitaal onderdeel van het Brusselse erfgoed.

Trammuseum

Brussel en mobiliteit: geen verhaal vol rozengeur en maneschijn. Geloof het of niet, maar het historische tramdepot in de gemeente Sint-Pieters-Woluwe onderging al heel wat veranderingen sinds het in 1897 werd opgericht. Met de fenomenale collectie antieke transportmiddelen zoals bussen, trams, taxi’s en koetsen katapulteert het ons terug naar die gloedvolle sfeer van het fin de siècle, al zeker wanneer we ’s zondags op één van de oldtimer tramstellen springen om de stad te verkennen.

Collecties van het OCMW

Wij nemen het niemand kwalijk, maar de collecties van het OCMW zijn onterecht onbemind. De verzameling van het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn gaat terug tot de 18de eeuw. In het hartje van de Marollenwijk worden zo schilderijen van stadsmeesters, wandtapijten, beeldhouwwerken, oude medische voorwerpen en meer bij elkaar gebracht. 

BELvue Museum

Weinig verrassend is de sinds 2016 vernieuwde permanente collectie van het BELvue Museum een ode aan de heersende diversiteit in de hoofdstad. De Belgische geschiedenis wordt thematisch ontleed aan de hand van een interactieve tentoonstelling en de weergave van meer dan 200 typisch Belgische voorwerpen. Het museum wijdt zalen aan concepten als democratie, welvaart, solidariteit, pluralisme, migratie, taal en Europa: Brussel ten voeten uit dus.